Vergi Məcəlləsi üzrə sual-cavab
Mühasiblərin ən çox verdiyi suallar: əvvəl qısa cavab, sonra Məcəllənin maddəsi, izah və nümunə. Sualı yazın və ya mövzu seçin.
Əmək haqqı və gəlir vergisi
2026-cı ildə maaşdan gəlir vergisi necə hesablanır? (özəl sektor)
Özəl qeyri-neft-qaz sektorunda 2026-cı ildə aylıq maaşın 2500 manatadək hissəsinə 3%, 2500–8000 manat arasına 75 manat + 10%, 8000 manatdan yuxarıya 625 manat + 14% gəlir vergisi tutulur.
Maaşdan 200 manat güzəşt kimə şamil olunur?
200 manat azadolma yalnız əsas iş yerində və aylıq əmək haqqı 2500 manatadək olduqda tətbiq edilir; maaş 2500 manatı keçəndə və əlavə iş yerində tətbiq olunmur.
2027 və 2028-ci illərdə maaşdan vergi nə qədər olacaq?
Özəl sektorda 2500 manatadək hissəyə dərəcə 2027-də 5%, 2028-dən 7% olacaq; 2500–8000 arası 10%, 8000-dən yuxarı 14% olaraq qalır (sabit məbləğlər 125/675 və 175/725 manat).
Dövlət və neft-qaz sektorunda işləyənlərin maaşından neçə faiz vergi tutulur?
Dövlət və neft-qaz sektorunda aylıq maaşın 2500 manatadək hissəsinə 14%, 2500 manatdan yuxarı hissəyə 350 manat + 25% gəlir vergisi tutulur.
Əlavə iş yerində (əvəzçilikdə) gəlir vergisi necə hesablanır?
Vergi hər iş yeri üzrə ayrıca hesablanır, amma 200 manat güzəşti yalnız əsas iş yerində tətbiq olunur; əlavə iş yerində bütün məbləğə dərəcə tətbiq edilir.
İxtisar zamanı verilən işdən çıxma müavinətindən vergi tutulurmu?
Xeyr. Əmək Məcəlləsinə əsasən ləğv, ixtisar və ya işçinin ölümü ilə bağlı xitamda verilən müavinət və təminatlar gəlir vergisindən azaddır.
Xəstəlik vərəqəsi (bülleten) üzrə müavinətdən gəlir vergisi tutulurmu?
Bəli. Xəstəlik müavinəti muzdlu işdən gəlirə daxildir və gəlir vergisinə cəlb olunur, lakin ondan məcburi dövlət sosial sığorta haqqı tutulmur.
Hansı ödənişlər gəlir vergisindən azaddır? (hədiyyə, maddi yardım, ezamiyyə)
Məsələn, il ərzində 2500 manatadək hədiyyə/təhsil yardımı, ölkədə 10 000, xaricdə 50 000 manatadək sənədləşdirilmiş tibbi yardım və norma daxilində ezamiyyə xərcləri gəlir vergisindən azaddır.
Sosial sığorta
2026-cı ildə işçinin maaşından DSMF-ə nə qədər tutulur?
Özəl qeyri-neft sektorunda işçidən 200 manatadək hissəyə 3%, 200 manatdan yuxarı hissəyə 10% (6 manat + 10%) məcburi dövlət sosial sığorta haqqı tutulur; dövlət və neft sektorunda bütün məbləğdən 3%.
İşəgötürən işçiyə görə DSMF-ə neçə faiz ödəyir?
Özəl sektorda işəgötürən 200 manatadək hissəyə 22%, 200–8000 manat arasına 44 manat + 15%, 8000 manatdan yuxarıya 1214 manat + 11% ödəyir; dövlət və neft-qaz sektorunda isə 22%.
İşsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta (İTS) haqqı neçə faizdir?
İşsizlikdən sığorta işçi və işəgötürən üçün 0,5% + 0,5%-dir; İTS özəl sektorda 2500 manatadək hissəyə 2%, yuxarı hissəyə 0,5% (hər tərəf ayrıca) tutulur.
3000 manat maaşı olan işçi əlinə nə qədər alır və işəgötürənə neçəyə başa gəlir?
2026-cı ildə özəl sektorda 3000 manat gross maaşla işçi 2521,50 manat net alır; işəgötürənin ümumi xərci 3531,50 manat olur.
ƏDV
ƏDV neçə faizdir?
ƏDV-nin standart dərəcəsi 18%-dir; ixrac və bəzi əməliyyatlar 0% dərəcə ilə vergiyə cəlb olunur, bəziləri isə ƏDV-dən azaddır.
Kimlər ƏDV qeydiyyatına alınmalıdır? 200 000 manat necə hesablanır?
Ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında vergi tutulan əməliyyatların həcmi 200 000 manatı keçən şəxs növbəti ayın 10-dək ƏDV qeydiyyatı üçün ərizə verməlidir.
POS-terminal ödənişləri ƏDV həddinə necə hesablanır? (0,5 əmsalı)
2026-cı il yanvarın 1-dən pərakəndə satış və uçotda olmayan şəxslərə xidmət üzrə POS-terminalla alınan nağdsız məbləğ ƏDV və sadələşdirilmiş vergi həddi hesablanarkən 0,5 əmsalla nəzərə alınır.
ƏDV bəyannaməsi nə vaxt verilir və ƏDV nə vaxt ödənilir?
ƏDV üzrə hesabat dövrü təqvim ayıdır; bəyannamə hesabat ayından sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq verilir və vergi də həmin tarixədək ödənilir.
Elektron qaimə-faktura (e-qaimə) nə vaxt yazılmalıdır?
Mal təqdimatı üzrə e-qaimə malların göndərildiyi (verildiyi) vaxt yazılmalıdır; ƏDV ödəyicisinə satışda alıcı ƏDV-ni yalnız e-qaimə əsasında əvəzləşdirə bilər.
"ƏDV geri al" ilə ƏDV-nin neçə faizi geri qaytarılır?
İstehlakçıya nağdsız ödənişdə ödənilmiş ƏDV-nin 17,5%-i, nağd ödənişdə 5%-i qaytarılır; teatr, kino, muzey və simfonik konsertlər üzrə nağdsız ödənişdə 50%.
Sadələşdirilmiş vergi
Sadələşdirilmiş vergi neçə faizdir?
Əsas dərəcə dövriyyənin (satışdan gəlir + satışdankənar gəlir) 2%-idir; ictimai iaşə üçün 8%, iaşədə POS ilə nağdsız ödənişlərə 6% (2026–2028), idman mərcləri və lotereya üçün 6% və 4% tətbiq edilir.
Kim sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi ola bilər? 200 min limiti nədir?
ƏDV ödəyicisi olmayan və ardıcıl 12 aylıq dövrün heç bir ayında vergi tutulan əməliyyatları 200 000 manatı keçməyən şəxslər (2026-dan POS ödənişləri 0,5 əmsalla) sadələşdirilmiş vergi ödəyə bilər.
Kimlər sadələşdirilmiş vergini tətbiq edə bilməz?
Aksizli və məcburi nişanlanan mal istehsalçıları, lisenziya tələb edən fəaliyyət (sığorta agentləri istisna), kredit və sığorta təşkilatları, lombardlar, topdan ticarət, icarə və royalti gəliri, ilin əvvəlinə əsas vəsaitlərinin qalıq dəyəri 1 mln manatdan çox olanlar və rüb üzrə orta işçi sayı 10-dan çox olan istehsalçılar.
İaşə (restoran, kafe) sadələşdirilmiş vergini neçə faizlə ödəyir? 6% nədir?
Dövriyyəsi 200 000 manatı keçən iaşə obyektləri 8% ödəyir; 2026-cı il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə əhaliyə xidmət üzrə POS-terminalla nağdsız ödənişlərə 6% tətbiq olunur.
Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi nə vaxt verilir? Rejimi nə vaxt seçmək olar?
Bəyannamə rüblük, rübdən sonrakı ayın 20-dək verilir və vergi də o tarixədək ödənilir; vergi rejimi hər il 20 aprelədək seçilir.
Mənfəət vergisi və FS
Mənfəət vergisi neçə faizdir və bəyannamə nə vaxt verilir?
Mənfəət vergisi gəlirlə çıxılan xərclərin fərqindən 20% dərəcə ilə hesablanır; illik bəyannamə növbəti ilin 31 martınadək verilir.
Mənfəət vergisi üzrə cari (avans) ödənişlər necə hesablanır?
Cari ödənişlər hər rübdən sonrakı ayın 15-dək edilir: ya ötən ilin vergisinin 1/4-i, ya da rüb gəlirinin ötən ilin vergi/gəlir nisbətinə hasili qədər.
Zərəri gələn illərə keçirmək olarmı? Neçə il?
Bəli. Mənfəət vergisi üzrə zərər 5 il ərzində gələcək mənfəətdən çıxıla bilər və illik məbləğ məhdudiyyəti yoxdur; geriyə keçirmə yoxdur.
Fərdi sahibkar gəlir vergisini neçə faiz ödəyir?
Sadələşdirilmiş vergi ödəməyən fərdi sahibkar sahibkarlıq gəlirindən çıxılan xərclər çıxıldıqdan sonra 20% gəlir vergisi ödəyir; illik bəyannamə 31 martadək verilir.
Mikro sahibkarlar üçün 75% vergi güzəşti nədir və şərtləri hansılardır?
Mikro sahibkarlıq subyektinin sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlirinin (mənfəətinin) 75%-i gəlir (mənfəət) vergisindən azaddır, əgər ildə orta aylıq muzdlu işçi sayı ən azı 3 nəfərdirsə və DSMF borcu yoxdursa.
Ödəmə mənbəyində vergi
Dividenddən neçə faiz vergi tutulur?
Rezident müəssisənin ödədiyi dividenddən ödəmə mənbəyində 5% vergi tutulur; 2026-cı ildən qeyri-rezident müəssisədən alınan dividendə də 5% dərəcə tətbiq olunur.
Faiz, royalti və icarə haqqından ödəmə mənbəyində neçə faiz vergi tutulur?
Faizdən 10%, royalti və icarə haqqından 14% vergi ödəmə mənbəyində tutulur.
Evini kirayə verən nə qədər vergi ödəyir?
2026-cı il yanvarın 1-dən fiziki şəxsin yaşayış sahəsini yaşamaq üçün başqa fiziki şəxsə kirayə verməsindən gəlirə 10% vergi tətbiq olunur (əvvəl 14% idi); şirkətə və ya sahibkarlıq qaydasında kirayədə 14% qalır.
Əmlak və torpaq
Müəssisələr əmlak vergisini necə ödəyir?
Müəssisə və fərdi sahibkarlar əsas vəsaitlərin orta illik qalıq dəyərinin 1%-i qədər əmlak vergisi ödəyir; cari ödənişlər ötən ilin vergisinin 20%-i qədər rübün ikinci ayının 15-dək, illik bəyannamə 31 martadək verilir.
Fiziki şəxslər ev və torpaq vergisini nə vaxt və nə qədər ödəyir?
Fiziki şəxslərin əmlak və torpaq vergisi bələdiyyəyə iki bərabər hissədə ödənilir: 15 avqust və 15 noyabradək; Bakıda yaşayış sahəsinin 30 m²-dən artıq hissəsi üçün 1 m²-ə 0,4 manat (zona əmsalı ilə).
Müddətlər və sanksiyalar
Vergini gec ödəyəndə faiz necə hesablanır?
Vaxtında ödənilməyən vergi məbləğinə hər gecikdirilmiş gün üçün 0,1% faiz hesablanır, ən çox 1 il müddətinə.
Bəyannaməni gec versəm cərimə nə qədərdir?
Bəyannaməni müddətində təqdim etməyən vergi ödəyicisinə 40 manat maliyyə sanksiyası tətbiq olunur.
Vergi az göstərilərsə (gizlədilərsə) hansı sanksiya tətbiq olunur?
Bəyannamədə vergi azaldıldıqda və ya bəyannamə verilmədən vergidən yayınıldıqda azaldılmış məbləğin 50%-i qədər maliyyə sanksiyası tətbiq edilir; üfüqi monitorinq zamanı aşkar edilərsə 25%.
Vergi uçotuna vaxtında durmasam cərimə nə qədərdir?
Uçota durmaq üçün ərizəni müəyyən edilmiş müddətdə verməyən şəxsə 2026-cı ildən 200 manat (əvvəl 40 manat) maliyyə sanksiyası tətbiq olunur.
Ayda nə qədər nağd ödəniş etmək olar? Limiti keçəndə cərimə nədir?
Vergi ödəyicisinin bir təqvim ayında ödənişlərinin 15 000 manatdan çox hissəsi nağdsız olmalıdır; pozuntuya görə il ərzində birinci dəfə 10%, ikinci dəfə 20%, üçüncü və sonrakı dəfələr 40% sanksiya tətbiq olunur.
VÖEN və uçot
VÖEN necə alınır? Pulludurmu?
Fiziki şəxs VÖEN-i pulsuz alır: ASAN xidmət mərkəzində, vergi orqanının xidmət mərkəzində və ya e-taxes.gov.az portalında ASAN İmza ilə; sahibkar bunu fəaliyyətə başlayana qədər etməlidir.
Vergi yoxlamaları
Vergi yoxlaması ildə neçə dəfə keçirilə bilər? Kameral və səyyar yoxlama nədir?
Növbəti səyyar vergi yoxlaması təqvim ili ərzində bir dəfədən çox keçirilmir və barədə ən azı 15 gün əvvəl yazılı bildiriş verilir; kameral yoxlama bəyannamə verildikdən sonra 30 iş günü ərzində aparılır.
Sual tapılmadı. Başqa söz yazın və ya bizə yazın.
Cavablar 2026-cı il oktyabrın 13-nə qüvvədə olan redaksiyaya əsaslanır və məlumat xarakteri daşıyır. Konkret hal üçün Məcəllənin cari mətnini yoxlayın və ya mütəxəssisə müraciət edin.
Hesablamaları biz aparaq
Valtera kiçik və orta şirkətlərin mühasibat və vergi uçotunu aparır, kənar CFO kimi gəlirin artmasına və pul axınına cavabdeh olur.