İstifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiya
İşdən çıxma səbəbindən asılı olmayaraq işçiyə istifadə etmədiyi bütün iş illəri üçün məzuniyyətə görə kompensasiya ödənilir. Hesablama məzuniyyət haqqı kimidir: son 12 ayın orta aylıq əmək haqqı 30,4-ə bölünür və istifadə edilməmiş günlərə vurulur.
Kompensasiya = (son 12 ayın qazancı ÷ 12 ÷ 30,4) × istifadə edilməmiş günlər
Cari il üçün günlər ≈ illik hüquq × işlənmiş aylar ÷ 12 − istifadə edilmiş günlər
18 fevral 2026-dan Konstitusiya Məhkəməsinin qərarı ilə istifadə edilməmiş əlavə məzuniyyət günləri də (staja, uşaqlara, iş şəraitinə görə) kompensasiya olunur. Kompensasiyadan gəlir vergisi və sığorta haqları tutulur.
İşdən çıxma müavinəti
Müəssisə ləğv edildikdə və ya işçilərin sayı, ştatı ixtisar edildikdə (md. 70 "a" və "b") işçiyə staja görə orta aylıq əmək haqqı məbləğində müavinət ödənilir:
| Bu işəgötürəndə staj | Müavinət | Xəbərdarlıq müddəti | Xəbərdarlıq əvəzinə ödəniş |
|---|---|---|---|
| 1 ilədək | 1 × orta aylıq | 2 həftə | 0,5 × |
| 1–5 il | ən azı 1,4 × | 4 həftə | 0,9 × |
| 5–10 il | ən azı 1,7 × | 6 həftə | 1,4 × |
| 10 ildən çox | ən azı 2 × | 9 həftə | 2 × |
Əmək şəraitinin dəyişməsi və ya uzunmüddətli əmək qabiliyyətsizliyi səbəbindən çıxarılmada ən azı 2 aylıq, işçinin vəfatı, mülkiyyətçi dəyişəndə rəhbərin çıxarılması və hərbi xidmətə çağırılma hallarında ən azı 3 aylıq orta əmək haqqı ödənilir (md. 77.7). Ştat ixtisarı ilə bağlı işdən çıxma müavinəti gəlir vergisindən və sığorta haqlarından azaddır.
Nümunə
İşçi 4 ildir şirkətdə çalışır, ştat ixtisarı ilə işdən çıxarılır. Son 12 ayın orta əmək haqqı və son 2 ayın əmək haqqı 1 200 ₼-dır, 14 gün istifadə edilməmiş məzuniyyəti var.
- Kompensasiya: 1 200 ÷ 30,4 = 39,47 ₼; 39,47 × 14 = 552,63 ₼
- Müavinət: 1 200 × 1,4 = 1 680,00 ₼
- Cəmi: 2 232,63 ₼
İşçi xəbərdarlıq müddəti əvəzinə ödənişə razı olarsa, buna 1 200 × 0,9 = 1 080 ₼ əlavə olunur.
Tez-tez verilən suallar
Öz istəyimlə işdən çıxsam, kompensasiya alacağammı?
Bəli, istifadə edilməmiş məzuniyyətə görə kompensasiya işdən çıxma səbəbindən asılı olmayaraq ödənilir. İşdən çıxma müavinəti isə yalnız qanunda göstərilən əsaslarla (ləğv, ştat ixtisarı və s.) ödənilir.
Əlavə məzuniyyət günləri də kompensasiya olunurmu?
18 fevral 2026-dan etibarən bəli. Konstitusiya Məhkəməsi Əmək Məcəlləsinin 144-cü maddəsinin müvafiq hissəsini qüvvədən saldıqdan sonra istifadə edilməmiş əlavə məzuniyyət də əsas məzuniyyət kimi kompensasiya olunur.
İşdən çıxma müavinətindən vergi tutulurmu?
Vergi Məcəlləsinin 102.1.4-cü maddəsinə görə işdən çıxma müavinəti gəlir vergisindən azaddır. Ştat ixtisarı ilə bağlı müavinətdən sosial, işsizlik və tibbi sığorta haqları da tutulmur. Məzuniyyət kompensasiyası isə adi əmək haqqı kimi vergiyə cəlb olunur.
Kalkulyator hansı halları nəzərə almır?
Kollektiv və ya əmək müqaviləsində nəzərdə tutulmuş daha yüksək müavinətləri, işçinin işəgötürənə borclarını və tutulmaları, həmçinin xüsusi kateqoriyalar üçün qanunla müəyyən edilmiş əlavə təminatları. Son haqq-hesabı mühasibinizlə yoxlayın.